قد قامت الصّلاة ، قد قامت الصّلاة . « 1 » - براستى كه نماز به پا شد ، براستى كه نماز بر پا گشت . اللَّه أكبر ، اللَّه أكبر . لا إله إلّا اللَّه . » لزوم پاسخ به نداى اذان و خواندن نماز در اوّل وقت اى بندهء ناتوانى كه ندانسته فراموش مىكنى ، و ناآگاهانه مغلوب خواب مىگردى ، و ناخواسته بيمار و مسنّ مىگردى ، و ناآگاهانه به گرفتاريهاى سخت مبتلا مىشوى ، و ناخواسته به واسطهء از دست رفتن امور دلخواهت دردمند مىشوى ، و سرانجام ندانسته جان مىسپارى ! چه چيزى تو را بر سوء ادب نسبت به پادشاه عالميان ، توانا و گستاخ گردانيده است ، كه نداى تلويحى او را كه براى قيام به عبوديّت و بندگىاش فرا مىخواند ، مكرّر مىشنوى ، ولى آن را كوچك شمرده و توجّه به دعوتش نمىكنى ، تا اينكه تصريحا ندايش را اعاده نموده و مكرّر در اذان و اقامه مىفرمايد : « حىّ على الصّلاة ، حىّ على الفلاح ، حىّ على خير العمل » اى بيچاره ، و اين همه در حالى است كه با دو گوش خويش آن را مىشنوى و هيچ اقدامى در پاسخ آن نمىكنى . اگر يهود و نصارى آن را مىشنوند و التفاتى به آن ندارند ، و تو نيز چنين مىكنى ، پس واقعا فرق ميان تو آنان چيست ؟ آيا تو عاقل نمىدانى كه حال تو ، مانند حال تصديق‌كنندگان نيست ؟ ! واى بر تو ، اگر از اهل بصيرت بودى ، احتمال اينكه اين ندا از سوى پادشاه اوّلين و آخرين باشد ، كافى بود كه با شتاب به پا خاسته و نسبت به خواطر و باطن خويش اهتمام‌ورزى ؛ زيرا اگر ندايى از پشت خانهء خويش بشنوى و گوينده‌اى كه از صدق گفتارش با خبر نيستى به تو بگويد كه اين صداى فلان خليفه و پادشاه ، و يا صداى كسى است كه به

--> ( 1 ) ترجمه بقيه جملات در فصول اذان گذشت .